قصد دارم تو این پست یه کمی بیشتر با معماری حرم حضرت معصومه (س) آشنا بشیم. ابتدا از مرقد مطهر حضرت شروع می کنیم.
از تحولات تاریخی این مرقد این چنین گفته شده که در سال 605 هجری قمری امیر مظفر احمد بن اسماعیل بزرگ خاندان آل مظفر ، بزرگترین استاد کاشی ساز اون زمان یعنی «محمد بن ابی طاهر کاشی قمی» رو به کار طراحی و ساخت کاشی های مرقد گماشت. ایشون یعنی استاد محمد در طی 8 سال مشغول این کار بود تا بالاخره در سال 613 کاشی های مرقد آماده و کار گذاشته شد.
در سال 965 هجری قمری شاه تهماسب صفوی، در چهار طرف مرقد سابق، ضریحی آجری تزئین شده با کاشی های هفت رنگ بنا کرد . همین شاه تهماسب در ادامه دستور داد ضریحی قشنگ تر از فولاد سفید و شفاف در جلوی ضریح آجری قرار بدن که طولش 25/5 و عرضش هم 73/4 و ارتفاعش هم 10/2 متر و دارای بیست درگاه مشبک و مضلع بود.
دیگه این بنا دستخوش تغییرات وسیع نشد تا اینکه در سال 1230 هجری قمری فتحعلیشاه قاجار همون ضریح رو نقره پوش کرد. (اندر احوالات این پادشاه آمده که چون بعد از مرگ محمد خان قاجار دعوا و نزاع بر سر پادشاهی بالا گرفته بود فتحعلی خان هم نذر کرد اگر پادشاه شد در عمران و بازسازی حرم حضرت معصومه بکوشد!)
این ضریح هم به مرور زمان فرسوده شد تا اینکه در سال 1280 ضریحی از نقره ضریح سابق و نقره های موجود در خزانه ساخته شده بود، به جای ضریح سابق نصب شد.
این ضریح آخری چندین مرتبه اصلاح و تجدید بنا شد و سالهای زیادی روی مرقد بود تا اینکه در سال 1368 هجری قمری یا بهتره بگم 1348 هجری شمسی به دستور تولیت اون زمان شکل ضریح رو تغییر دادند و همین ضریحی که الان هست به جای اون نصب کردند که انصافا هم ظرایف و شاهکارهای هنری ویژه ای داره و در کل میشه گفت خیلی زیباست.
تو پست های بعدی از ایوان های حرم و مناره های صحن عتیق و مناره های ایوان آیینه بیشتر آشنا میشیم.
